Pensioengat berekenen als zzp’er: zo doe je dat in drie stappen

Geschreven door Stefan Simic

Als zzp’er bouw je automatisch maar één ding op voor later: AOW.

Voor een alleenstaande is dat in 2026 zo’n 1.660 euro bruto per maand. Wie nu 5.000 euro of meer per maand uit zijn bedrijf haalt, gaat er straks flink op achteruit.

Dat verschil heet je pensioengat. En de meeste zzp’ers hebben geen idee hoe groot het is.

Volgens het CBS betaalde in 2024 maar 10,4 procent van de zzp’ers lijfrentepremie. Dat zegt niet alles, want er zijn meer manieren om voor later te sparen. Maar het laat wel zien dat pensioen bij de meeste ondernemers onderaan het lijstje staat.

Het goede nieuws: je pensioengat berekenen is geen hogere wiskunde. In drie stappen weet je waar je staat.

Wat je pensioengat als zzp’er precies is

Je pensioengat, ook wel pensioentekort genoemd, is het verschil tussen het inkomen dat je na je pensioen wilt hebben en het inkomen dat je straks daadwerkelijk ontvangt.

Bij een werknemer vult de werkgever een groot deel van dat gat via een pensioenfonds. Bij een zzp’er doet niemand dat. Alles wat je boven de AOW wilt hebben, moet je zelf opbouwen.

Stap 1: hoeveel pensioen heb ik nodig?

In de pensioenwereld is de vuistregel dat je ongeveer 70 procent van je huidige brutoinkomen nodig hebt om je levensstijl vast te houden.

Dat is een startpunt, geen wet. Heb je straks een afbetaald huis en zijn de kinderen de deur uit, dan kun je vaak met minder toe. Wil je juist meer reizen, of stoppen voordat je AOW ingaat, dan heb je meer nodig.

Daarom adviseer ik om vooral naar je uitgaven te kijken, niet alleen naar je inkomen. Wat geef je nu per maand uit, en welke posten vallen later weg of komen erbij? Dat geeft een veel scherper beeld dan een percentage.

Stap 2: tel je AOW-bedrag en opgebouwd pensioen op

Begin bij de AOW. Het AOW-bedrag in 2026 is per 1 juli als volgt, bruto:

Situatie

Per maand

Per jaar incl. vakantiegeld

Alleenstaand

€1.662

± €21.200

Samenwonend (per persoon)

€1.139

± €14.550

Let op wanneer je AOW ingaat. Die leeftijd is 67 jaar, en stijgt vanaf 2028 naar 67 jaar en 3 maanden. De overheid stelt de leeftijd steeds vijf jaar vooruit vast op basis van de levensverwachting. Je ziet het actuele overzicht op de pagina over de AOW-leeftijd van de Rijksoverheid.

Heb je ooit in loondienst gewerkt? Dan heb je waarschijnlijk ook wat pensioen opgebouwd bij een pensioenfonds. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je met je DigiD in één scherm wat je al hebt staan, inclusief je AOW.

Tel daar eventuele lijfrentes of ander vermogen voor later bij op.

Stap 3: je pensioengat berekenen per maand

Een tekort per jaar zegt nog niet zoveel. Wat je wilt weten is: hoeveel moet ik vanaf nu per maand opzijzetten?

Een voorbeeld.

Sanne is 40, alleenstaand en maakt als zzp’er 70.000 euro winst per jaar. Uit een oude baan heeft ze 3.000 euro per jaar aan pensioen staan.

  • Gewenst inkomen: 70% van 70.000 euro is 49.000 euro bruto per jaar

  • AOW: ongeveer 21.200 euro

  • Opgebouwd pensioen: 3.000 euro

  • Pensioengat: 49.000 min 21.200 min 3.000 is ongeveer 24.800 euro per jaar

Dat is zo’n 2.070 euro bruto per maand die Sanne zelf moet aanvullen.

Om dat vanaf haar AOW-leeftijd tot haar negentigste te kunnen uitkeren, heeft ze op dat moment ongeveer 454.000 euro nodig. Dat schrikt af. Maar ze heeft 27 jaar om het op te bouwen.

Belegt ze met een reëel rendement van 4 procent per jaar, dus na inflatie, dan moet ze vanaf nu ongeveer 780 euro per maand inleggen.

Doet ze dat via een lijfrente, dan valt dat ruim binnen haar jaarruimte van ongeveer 15.250 euro. Haar inleg is dan aftrekbaar tegen 37,56 procent. Netto kost het haar zo’n 490 euro per maand.

Alle bedragen zijn in euro’s van vandaag en bruto. Ik ga uit van 4 procent reëel rendement tijdens de opbouw en 2 procent tijdens de uitkering. Rendementen zijn niet gegarandeerd, en belasting over de uitkering later is niet meegenomen.

Wat wachten kost

Nu dezelfde Sanne, maar ze begint pas op haar vijftigste.

Ze heeft dan 17 jaar in plaats van 27. Het bedrag dat ze per maand moet inleggen loopt op tot ongeveer 1.560 euro. Twee keer zoveel, voor exact hetzelfde pensioen.

Dat is ook meer dan haar jaarruimte toelaat. Ze moet dan reserveringsruimte uit eerdere jaren benutten of een deel buiten de lijfrente opbouwen.

Dit is het rente-op-rente-effect, en het werkt in beide richtingen. Elk jaar dat je wacht, maakt het gat duurder om te dichten. Hoe dat effect werkt bij periodiek beleggen, lees je in mijn blog over DCA beleggen.

Hoe je het gat vult

Er zijn grofweg drie routes. Vaak is een combinatie het verstandigst.

Lijfrente binnen je jaarruimte. Je inleg is aftrekbaar en het vermogen valt buiten box 3. Daartegenover staat dat het geld vastzit tot je pensioen. Meer over de opties lees je in mijn blog over zzp pensioen regelen.

Vrij beleggen in box 3. Je blijft flexibel en kunt altijd bij je geld. Je betaalt wel jaarlijks vermogensbelasting, en met het nieuwe box 3-stelsel vanaf 2028 kan dat verschil groter worden. Zie mijn blog over alternatieven voor box 3.

Vermogen in een BV. Heb je een BV, dan kun je winst laten staan en daar beleggen. Dat werkt met andere spelregels, maar kan voor ondernemers met een hogere winst een sterke route zijn.

Fouten die ik in de praktijk zie

De meest voorkomende: zzp’ers die ervan uitgaan dat hun bedrijf hun pensioen is. Dat kan, maar dan moet het bedrijf straks ook verkoopbaar zijn. Voor de meeste zzp’ers is hun bedrijf vooral hun eigen arbeid. Stop je met werken, dan stopt ook de waarde.

Daarnaast zie ik vaak dat mensen hun AOW-bedrag te hoog inschatten. Ze denken aan het bedrag voor alleenstaanden, terwijl ze samenwonen en dus per persoon flink minder krijgen.

En een derde: ondernemers die één keer rekenen en het dan laten liggen. Je winst verandert, je leven verandert, de regels veranderen. Een pensioengat is geen vast getal. Reken het elk jaar opnieuw door.

Tot slot

Je pensioengat berekenen kost je een avond. Je AOW opzoeken, je opgebouwde pensioen checken en een eerlijke inschatting maken van wat je later nodig hebt.

Het is ook precies het moment om het te doen: tot 31 december kun je nog jaarruimte over 2026 benutten.

Wil je zelf beginnen? Gebruik mijn gratis rekentools. Wil je het liever samen bekijken, plan dan een vrijblijvende kennismaking. Bij mijn pensioenadvies zie je in mijn software in een paar klikken hoe groot jouw pensioengat is en wat verschillende scenario’s opleveren.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als persoonlijk financieel of fiscaal advies. Bedragen en tarieven gelden voor 2026 en kunnen jaarlijks wijzigen.